Siena, een populaire toeristische bestemming in Toscane

Siena is een toeristische trekpleister met een enorme historisch-culturele waarde, gelegen in het hart van Toscane, 322 meter boven zeeniveau. Het karakteristieke middeleeuwse uitzicht is goed bewaard gebleven, met straatjes die stijgen en dalen, nu steil en dan weer smal, en die allemaal leiden naar de schitterende Piazza del Campo met haar adellijke palazzo’s omringd door een heel mooi heuvelachtig landschap.

Het symbool van de stad is de Torre del Mangia aan de Piazza del Campo, waar al sinds meerdere eeuwen de traditionele paardenkoers “Palio” gereden wordt.

Over de oorsprong van de naam Siena is het onderzoek nog aan de gang. Sommigen zien een verband met de Etruskische familie Saina, anderen houden het op de Romeinse familie Saenii. Zeker is wel dat de stad pas echt tot bloei kwam in de Middeleeuwen, toen de stad zich in verschillende windrichtingen ging uitbreiden.

Als Ghibellijnse stad bij uitstek lag Siena vaak overhoop met de Florentijnse Guelfen en was de stad vaak getuige van even heroïsche als meedogenloze gevechten die hun stempel drukten op de geschiedenis van het middeleeuwse Italië. Een van de bekendste veldslagen was die van Montaperti op 4 september 1260. Die dag versloeg Siena de Florentijnen.

De stad beleefde haar hoogtepunt in het begin van de 14e eeuw; de meeste burgerlijke monumenten dateren dan ook van deze periode. Met de tragische pest van 1348 braken voor Siena moeilijke tijden aan waardoor de stad haar onafhankelijkheid verloor en deel ging uitmaken van het Groothertogdom van Toscane.
Tijdens een wandeling door de stad ontdekt de bezoeker straatjes vol verrassingen. Wandel bijvoorbeeld van de Piazza del Campo naar de Duomo via de steile trappen van de doopkapel en begeef u vervolgens in de richting van het oude Ospedale di Santa Maria della Scala (dat nu dienst doet als museum).

De "Palio delle Contrade di Siena" is de bekendste en nog steeds meest tot de verbeelding sprekende volkse traditie van Italië. Wie de Palio als toeschouwer wil meemaken is getuige van een fascinerend schouwspel, een sociaal-culturele herrijzenis van vroegere tijden die uitmondt in een onbeteugelde paardenkoers gekenmerkt door de trots en competitiedrang van de verschillende Contrade of wijken van de stad.

Siena bevindt zich middenin een schitterend gevarieerd landschap, vooral als je van de felle herfstkleuren of de groene Chiantiwijngaarden houdt. Laten we echter niet vergeten dat in het gebied rond Siena meer topwijnen gebouwd worden dan de bekende Chianti dei Colli Senesi: de Rosso di Montepulciano, de Brunello di Montalcino en de Vernaccia di San Gimignano.

In Siena en omgeving kan de bezoeker in de vele restaurants en trattoria’s proeven van de traditionele plaatselijke gerechten op basis van wild, zoals de zuppa di lenticchie col fagiano (linzensoep met fazant), zuppa di rane (kikkersoep), een grote variëteit aan crostini (soort Toscaanse toast), bonensoep op Siënese wijze, ribollita, pasta met kikkererwten, haas en everzwijn in zoetzuur, fagioli all’uccelletto.

Dit zijn enkele bijzondere plaatsen in Siena:

ught it to the annexation to the Granducato of Tuscany and the loss of its independence.

Bijzonderheden van de Duomo

De Duomo is een van de meest geslaagde voorbeelden van Italiaanse gotiek. De bouw ervan duurde van de 12e tot de 13e eeuw. Beroemde kunstenaars werkten eraan mee, waaronder Giovanni Pisano en Giovanni di Cecco (gevel en de toegangspoorten). Een van de zijpoorten heeft een lunet met een reliëf van Donatello; de horizontaal zwart-wit gestreepte klokkentoren is romaans.
Deze bichromie wordt binnenin herhaald, wat mooie clair-obscureffecten oplevert. Beroemd is ook de vloer met 56 afbeeldingen van heilige taferelen waaraan van 1369 tot 1547 door minstens 40 kunstenaars is gewerkt (onder wie Matteo di Giovanni en Pinturicchio). Verder: het “Piccolomini-altaar” met standbeelden van Michelangelo en misschien ook J. della Quercia; de “libreria Piccolomini” en andere kapellen met werken van G.L. Bernini, Guido da Siena, Pinturicchio, Donatello, Neroccio, Tino di Camaino; hoofdaltaar door Peruzzi, Vecchietta, Giovanni di Stefano, F. Martini en Beccafumi; houten koor (14e-16e eeuw) met inlegspiegels van Giovanni da Verona; glaswerk met Duccio’s “Verhalen van de Maagd”.

Tussen al deze waardevolle werken valt het schitterende marmeren “pergamo” op (1266-68) van Nicola Pisano (geholpen door zijn zoon Giovanni en andere leerlingen, onder wie Arnoldo di Cambio). Vermeldenswaardig is ook de sacristie met frescoschilderingen uit de vroege 15e eeuw, en de Sala Capitolare. Naast de Duomo staat het Palazzo Arcivescovile (aartsbisschoppelijk paleis), dat een prachtig paneel van A. Lorenzetti herbergt, de “Madonna del Latte”, uitsluitend op verzoek te bezichtigen.

Doopkapel van Johannes de Doper

Deze doopkapel bevindt zich onder de apsis van de Duomo, waarvan ze zowaar bijna de crypte vormt (14e eeuw). Buiten de Duomo bevindt zich de zogenaamde “Crypte der Standbeelden”, evenals de oudste muurfresco’s van Siena (1270-80). Binnenin vinden we fresco’s uit de 14e en 15e eeuw en de interessante doopvont van J. della Quercia (1417-30), versierd met beelden en reliëfs van dezelfde kunstenaar en van Donatello, Giovanni di Turino, Turino di Sano en L. Ghiberti

Tempel en huis van S. Caterina da Siena

Het huis van Caterina Benincasa, Patroonheilige van Italië (1347-1380), werd in 1480 omgevormd tot een tempel. De “Chiesa del Crocifisso”, de “Portico dei Comuni d’Italia”, de “Oratorio Superiore” (met een mooie vloer in majolica en 16e- en 17e-eeuwse schilderijen van Heilige taferelen), het “Oratorio della Camera” en de “Chiesa di Fontebranda” (uit 1474, met schitterende kunstwerken).

Palazzo Comunale en Torre del Mangia

Uitzonderlijk geheel van meesterwerken in perfecte symbiose met de Monumentale Zalen die ze herbergen. Enkele van de beroemdste uitdrukkingen van de Siënese kunst van de 14e tot de 16e eeuw zijn hier verzameld. Het schitterende Palazzo Pubblico is het ideale decor voor de fresco’s, beeldhouwwerken, schilderijen, de “Maestà” en de “Guidoriccio” van Simone Martini, de werken van Martino di Bartolomeo, Rossellino, T. di Bartolo, Beccafumi, Vecchietta, Sano di Pietro en Duccio.
In de "Sala della Pace" worden de beroemde "Buongoverno" en "Malgoverno" van A. Lorenzetti (1338-40) bewaard. Enkele andere belangrijke kunstwerken zijn: een houten koor uit de 15e eeuw (in de Kapel), majolica’s, portretten, wapens, muntstukken, Florentijnse en Franse wandtapijten, enz.

In de Loggia bevinden zich de overblijfselen van de “Fonte Gaia” van J. della Quercia. Het palazzo zelf verrijst als een parel in de “Campo”, het schelpvormige plein der pleinen, te midden van andere prachtige bouwwerken. Dit meesterwerk der gotische kunst wordt geflankeerd door de “Torre del Mangia” (14e eeuw), een slanke toren met maar liefst 503 treden. Wie de moed heeft om al die treden te beklimmen wordt beloond met een adembenemend uitzicht. Aan de voet van de toren staat de Cappella di Piazza (1352-1468). Mooi is ook de tuin van de Podestà. Het 16e eeuwse “Teatro dei Rinnovati” vervolledigt het plaatje. Dit theater werd in de 18e eeuw door A. Bibiena gerestaureerd.

 

Gemeentelijke Bibliotheek van de Intronati

In deze vermaarde, in 1759 gestichte bibliotheek staan meer dan 300.000 boekdelen en tekeningen van grote schilders en architecten uit de Renaissance, waaronder een tekenboekje van Giuliano da Sangallo; incunabel met tekeningen van Botticelli en de “Brieven van Santa Caterina”; en andere (verluchte) manuscripten van onschatbare waarde uit de 10e tot de 16e eeuw.

Oratorium van San Bernardino

Oratorium opgericht in de 15e eeuw, samengesteld uit de “Oratorio Inferiore”, met een grote verzameling schilderijen, fresco’s en terracotta’s, en de “Oratorio Superiore”, met naast een verzameling fresco’s van Sodoma, Girolamo del Pacchia en Beccafumi (1518-32) ook enkele interessante 15e-eeuwse plamuren en houtsnijwerk. In het complex bevindt zich ook het Museo Diocesano d’Arte Sacra.

Italiaanse Enotheek - het Fort van de Medici's

De Enoteca Italiana is gelegen in de bastions die deel uitmaken van het Fort der Medici’s, een bolwerk waarvan het ontwerp en de bouw in opdracht van Cosimo I dei Medici in 1561 werd toevertrouwd aan architect Baldassarre Lanci. Aan de binnenkant van dit schitterende voorbeeld van 16e eeuwse militaire architectuur bevindt zich de enige nationale instelling met als doel de bezoeker Italië’s beste wijnen te leren kennen én te laten proeven.

Nationale Pinacotheek

Deze zeer rijke verzameling biedt een overzicht van de Siënese schilderkunst van de 12e tot de 18e eeuw, met meesterwerken van zowel de grote Meesters als de minder bekende maar eveneens interessante kunstenaars. We citeren er enkele, ook afkomstig van andere scholen: Guido da Siena, Duccio, N. di Segna, B. di Fredi, L. di Tommé, S. Martini, L. Memmi, A. en P. Lorenzetti (met enkele topwerken zeer goed vertegenwoordigd). De pinacotheek herbergt ook de “Collezione Spannocchi” met Italiaanse, Vlaamse en Duitse kunstwerken van onder andere B. Strozzi, Lotto, P. Bordone, Moroni, Durer (een prachtige "San Girolamo").